Zodra de avonden korter worden, komt bij veel mensen de fonduepan weer uit de kast. Kaasfondue is van oorsprong een Zwitsers gerecht, maar past opvallend goed bij de Nederlandse tafel: een pan gesmolten kaas in het midden, brood en groenten eromheen en een avond die vanzelf langer wordt dan gepland.
De vraag is wel welke kaas erin gaat. Een klassieke fondue draait op Zwitserse bergkazen, maar Hollandse kaas kan prima meedoen, zolang de keuze klopt.
Welke Hollandse kaas goed smelt
Jonge en jong belegen Goudse kaas smelten soepel en geven een milde, romige fondue. Hoe ouder de kaas, hoe minder vocht erin zit en hoe groter de kans dat de fondue korrelig wordt. Oude kaas en boerenkaas werken daarom het best als smaakmaker: een klein deel door de mix geeft diepte zonder de structuur te verstoren. Wie het karakter van een Zwitserse fondue zoekt, mengt de Gouda met Gruyère of Emmentaler. Gruyère geeft een volle, licht nootachtige smaak, Emmentaler zorgt voor de rekbare structuur.
Hoeveel kaas per persoon
Als hoofdgerecht is 200 gram kaas per persoon een goede richtlijn. Staat er meer op tafel, zoals een salade of vleeswaren, dan volstaat 150 gram. Voor vier personen komt dat neer op ongeveer 800 gram kaas met zo’n 3 deciliter droge witte wijn. Een teentje knoflook om de pan mee in te wrijven en een theelepel maïzena om de kaas te binden maken het basisrecept af.
Kant-en-klaar pakket of fondueset
Er zijn grofweg twee manieren om een fondueavond voor te bereiden. Een kant-en-klaar pakket bevat de kaas al geraspt, met wijn en kruiden erbij: verwarmen, roeren en aan tafel. Bij Goudse Kaas Shop staan naast zulke pakketten ook verse fonduemixen, van het wiel gesneden, die alleen kaas bevatten. Wijn, knoflook en maïzena gaan er dan zelf bij. De pakketten worden gekoeld verzonden en blijven ongeopend 4 tot 6 weken goed.
Een fondueset is iets anders: dat is de uitrusting. Zo’n set bestaat uit een caquelon, een onderstel met brander en fonduevorken. Keramiek en geëmailleerd gietijzer houden de kaas gelijkmatig warm, en gietijzer kan bovendien eerst op het fornuis. Op goudsekaasshop.nl zijn sets te vinden voor twee tot acht personen. Voor twee personen is een pan van 1 liter genoeg, voor vier tot zes personen een van 1,5 tot 2 liter.
Wat erbij op tafel komt
Stevig brood van een dag oud, in blokjes met korst, blijft het best aan de vork hangen. Gekookte krieltjes, blokjes appel of peer, augurken, zilveruitjes en gestoomde broccoli of bloemkool zorgen voor afwisseling. Bij het drinken houden veel liefhebbers het bij droge witte wijn of thee; koud bier en water maken de kaas volgens de overlevering zwaar op de maag.
Zo verloopt de avond
De kaas gaat in porties in de hete, niet kokende wijn en wordt in de vorm van een acht geroerd tot alles glad is. Daarna verhuist de pan naar het rechaud. Een potje brandpasta gaat ongeveer anderhalf tot twee uur mee, genoeg voor een gewone avond; voor een lange zit is een reserve handig. Wordt de fondue draderig, dan helpen een lager vuur en een scheut citroensap of extra wijn. Het korstje dat onderin achterblijft, heet in Zwitserland la religieuse en wordt aan het eind vaak als lekkernij verdeeld.
